Werken en leren op mbo-niveau kan op 2 manieren:
- via de beroepsbegeleidende leerweg (bbl)
- via de derde leerweg
In beide gevallen combineert u een betaalde baan met een mbo-opleiding.
Beroepsbegeleidende leerweg
De beroepsbegeleidende leerweg wordt ook wel ‘bbl’ of ‘leerbaan’ genoemd. Met de bbl leert u vooral in de praktijk, terwijl u werkt bij een organisatie. De bbl heeft de volgende kenmerken:
- De bbl duurt 1 tot 4 jaar.
- U heeft soms een vooropleiding nodig. Dat hangt af van het niveau van de bbl die u kiest (rijksoverheid.nl).
- U zoekt zelf een werkgever.
- U volgt de lessen op school of binnen het leerbedrijf. Meestal een dag of avond in de week.
- U krijgt betaald voor de uren die u werkt.
De derde leerweg
Tijdens de derde leerweg doet u een deel van een mbo-opleiding. De derde leerweg duurt enkele weken tot maanden. Daarna krijgt u een certificaat of praktijkverklaring. Een praktijkverklaring is een bewijsbrief waarop staat welke werkprocessen u heeft geleerd in een erkend leerbedrijf.
De derde leerweg is een goed alternatief voor de bbl. Bijvoorbeeld wanneer u een complete mbo-opleiding niet kunt combineren met uw baan, gezin, mantelzorg of andere activiteiten.
U kunt op verschillende manieren een passend leerwerktraject zoeken en vinden.
Online zoeken naar leerwerktrajecten
- Op leerbanenmarkt.nl vindt u bbl-banen.
- Op de regionale website van het Werkcentrum vindt u leerwerktrajecten in uw eigen regio.
- In de vacaturebank op werk.nl vindt u leerwerktrajecten. Vul bij ‘Wat’ als zoekterm ‘leerling’ of ‘leerbaan’ in. Vul bij ‘Waar’ uw postcode of plaatsnaam in.
- Op leeroverzicht.nl vindt u leerwerktrajecten. Ook leest u daar hoe u de opleiding kunt betalen.
- Op kiesmbo.nl vindt u veel informatie over mbo-opleidingen.
Tijdelijke trajecten voor kansrijke beroepen
Organisaties, onderwijsinstellingen en de overheid bieden samen leerwerktrajecten aan voor beroepen waar veel vraag naar is. De trajecten zijn op maat. Er wordt gekeken naar wat u al kunt. Hoelang een traject duurt, hangt af van uw vooropleiding en ervaring. Deze tijdelijke trajecten hebben 3 kenmerken:
- Vaak wordt een deel van de kosten van de mbo-opleiding vergoed.
- Heeft u een uitkering? Vaak mag u deze houden zolang u de opleiding volgt.
- Het is de bedoeling dat u na het leerwerktraject bij de werkgever blijft werken.
Opleidingen van beroepsgroepen en branches
Beroepsgroepen en branches hebben ook hun eigen opleidingen. Zo blijven kennis en vaardigheden van personeel in de eigen branche op goed niveau. Deze beroeps- en branche-erkende opleidingen worden aangeboden door particuliere opleiders. Vraag uw beroeps- of branchevereniging of uw werkgever welke opleidingen er zijn.
Bij deze opleidingen bepaalt de beroepsgroep of branche wat u moet weten en kunnen. Dus niet de overheid. De beroepsgroep of branche erkent het diploma of certificaat dat u behaalt. Hiermee kunt u aan hen laten zien wat u kunt en weet. Vaak staat op de website van de branchevereniging of beroepsgroep welke opleidingen zij erkennen.
Heeft u een uitkering en wilt u een opleiding volgen? Vaak betaalt UWV of de gemeente de kosten van de mbo-opleiding. Soms kunt u leren en werken met een uitkering (uwv.nl). Bespreek uw situatie, wensen en plannen met uw adviseur werk. Of met de sociale dienst van de gemeente.